1. Narodziny w cieniu NWOBHM i formowanie Bay Area Thrash (1981–1983)

Historia Metalliki rozpoczęła się w południowej Kalifornii z inicjatywy Larsa Ulricha, młodego duńskiego imigranta i aspirującego tenisisty, zafascynowanego Nową Falą Brytyjskiego Heavy Metalu (NWOBHM – m.in. Diamond Head, Iron Maiden, Venom). W maju 1981 roku Ulrich zamieścił w lokalnej gazecie The Recycler ogłoszenie poszukujące muzyków do wspólnego grania. Na anons odpowiedział James Hetfield, introwertyczny wokalista i gitarzysta rytmiczny wychowany w restrykcyjnej rodzinie Stowarzyszenia Chrześcijańskiej Nauki.

Po pierwszych próbach Brian Slagel, założyciel wytwórni Metal Blade Records, zaproponował Ulrichowi umieszczenie utworu na kompilacji Metal Massacre. Nazwę „Metallica” Ulrich zapożyczył od przyjaciela Rona Quintany. Do składu dołączyli basista Ron McGovney oraz gitarzysta prowadzący Dave Mustaine. W tym zestawieniu zarejestrowano w lipcu 1982 roku legendarne demo No Life ’til Leather, które obiegło globalny obieg wymiany kaset.

Przełomem było spotkanie z Cliffem Burtonem, basistą formacji Trauma. Jego wirtuozeria gry palcami, użycie kaczki wah-wah oraz wiedza o harmonii klasycznej zafascynowały Ulricha i Hetfielda. Burton zgodził się dołączyć pod warunkiem przeniesienia zespołu do San Francisco (El Cerrito). Krok ten ulokował grupę w sercu rodzącej się sceny Bay Area thrash metalu.

W kwietniu 1983 roku, tuż przed nagraniem debiutu w Nowym Jorku dla Megaforce Records, zaawansowane uzależnienie i agresja Dave’a Mustaine’a doprowadziły do jego zwolnienia. Zastąpił go Kirk Hammett z formacji Exodus. W lipcu 1983 roku ukazał się debiutancki longplay „Kill ’Em All”, który zdefiniował gatunek, łącząc motorykę brytyjskiego metalu z dzikością hardcore punka.

2. Złota era Cliffa Burtona i droga do arcydzieła (1984–1986)

Drugi album studyjny, „Ride the Lightning” (1984), zarejestrowany w Kopenhadze pod okiem Flemminga Rasmussena, zaprezentował gwałtowny skok kompozytorski. Ballada Fade to Black udowodniła, że muzyka ekstremalna może nieść ogromny ciężar emocjonalny, a utwory pokroju Creeping Death czy instrumentalne The Call of Ktulu nosiły wyraźny kompozytorski podpis Burtona. Sukces płyty zaowocował kontraktem z Elektra Records.

W marcu 1986 roku ukazał się monumentalny album „Master of Puppets”, uznawany za szczytowe osiągnięcie gatunku. Chirurgiczne staccato riffów Hetfielda, zmiany metrum oraz wielogłosowe partie gitar w utworze tytułowym czy instrumentalnym Orion wyniosły thrash metal na poziom kompozycji symfonicznej. Zespół odbył triumfalną trasę po Stanach Zjednoczonych jako support Ozzy’ego Osbourne’a.

Lata 1984–1986 ugruntowały pozycję formacji jako niekwestionowanego lidera technicznego thrash metalu na świecie.

Pasmo sukcesów zostało przerwane 27 września 1986 roku w pobliżu Dörarp w Szwecji. Autokar grupy wpadł w poślizg, a Cliff Burton zginął na miejscu w wieku 24 lat. Śmierć basisty stała się traumą, z którą muzycy mierzyli się przez lata, decydując się na natychmiastową ucieczkę w pracę i alkohol zamiast zawieszenia działalności.

3. Wejście Jasona Newsteda i eksplozja mainstreamu (1986–1993)

Nowym basistą został Jason Newsted (Flotsam and Jetsam). Po powrocie do równowagi w garażowej formule na EP-ce The $5.98 E.P. – Garage Days Re-Revisited (1987), formacja nagrała w 1988 roku progresywny i chłodny album „…And Justice for All”. Mimo kontrowersyjnego miksu, w którym partie basowe zostały niemal niesłyszalne, płyta przyniosła pierwszy teledysk do antywojennego utworu One oraz pierwszą statuetkę Grammy.

Na początku lat 90. zespół zatrudnił kanadyjskiego producenta Boba Rocka, stawiając na prostotę formy, masywny dół i zwartą strukturę utworów.

Wydany w sierpniu 1991 roku album „Metallica” (tzw. The Black Album) przyniósł gigantyczny sukces komercyjny. Przeboje takie jak Enter Sandman, Sad but True czy orkiestrowana ballada Nothing Else Matters otworzyły zespołowi drzwi do stacji radiowych i stadionów na całym świecie, sprzedając się w nakładzie przekraczającym 30 milionów egzemplarzy.

4. Eksperymenty stylistyczne, Napster i odejście Newsteda (1994–2001)

W połowie lat 90. muzycy zdecydowali się na radykalną zmianę wizerunku oraz brzmienia. Płyty „Load” (1996) i „Reload” (1997) skierowały grupę w stronę hard rocka, bluesa i alternatywy, kładąc nacisk na groove oraz dojrzałą lirykę Hetfielda. W 1998 roku ukazała się kompilacja coverów Garage Inc., a rok później symfoniczny eksperyment „S&M” z San Francisco Symphony pod batutą Michaela Kamena.

W 2000 roku Lars Ulrich stanął na czele głośnego pozwu przeciwko sieci P2P Napster po tym, jak niedokończone demo utworu I Disappear wyciekło do internetu. Mimo obrony praw autorskich, zespół poniósł wówczas ogromne straty wizerunkowe w oczach młodych słuchaczy.

Wewnętrzne konflikty i blokowanie solowych inicjatyw doprowadziły w styczniu 2001 roku do odejścia Jasona Newsteda, co zapoczątkowało najpoważniejszy kryzys tożsamościowy w dziejach formacji.

5. Przesilenie, terapia i era Roberta Trujillo (2001–2010)

Zespół zatrudnił psychoterapeutę Phila Towle'a, a nagrania przerwał pobyt Jamesa Hetfielda na wielomiesięcznym odwyku alkoholowym. Cały proces rozpadu i walki o przetrwanie zarejestrowano w filmie dokumentalnym Some Kind of Monster (2004).

W 2003 roku basistą grupy został Robert Trujillo (Suicidal Tendencies, Ozzy Osbourne). Wydany w tym samym roku album „St. Anger” charakteryzował się garażowym, surowym brzmieniem, brakiem solówek gitarowych i blaszanym dźwiękiem werbla. Pięć lat później, pod okiem producenta Ricka Rubina, album „Death Magnetic” (2008) przywrócił zespołowi thrashową tożsamość, rozbudowane kompozycje i gitarowe popisy.

W 2009 roku formację wprowadzono do Rock and Roll Hall of Fame, a w 2010 roku doszło do wspólnych koncertów Wielkiej Czwórki Thrash Metalu (Metallica, Slayer, Megadeth, Anthrax).

6. Własna wytwórnia i teraźniejszość (2011–obecnie)

W 2012 roku Metallica odkupiła prawa do swoich nagrań i powołała niezależną wytwórnię Blackened Recordings. W grudniu 2013 roku formacja zagrała na Antarktydzie, stając się pierwszym zespołem, który zagrał na wszystkich siedmiu kontynentach w ciągu jednego roku.

Podwójny album „Hardwired… to Self-Destruct” (2016) oraz symfoniczny projekt „S&M2” (2019) potwierdziły ich dominację na światowych arenach. W kwietniu 2023 roku zespół wydał jedenasty longplay studyjny – „72 Seasons”, poruszający wątki traum młodości i psychicznego przetrwania, promowany globalną trasą stadionową M72 World Tour z unikalnym formatem koncertów bez powtarzania utworów.

Skład zespołu

Aktualny skład:

James Hetfield Wokal prowadzący, gitara rytmiczna (od 1981)

Lars Ulrich Założyciel zespołu. Perkusja (od 1981)

Kirk Hammett Gitara prowadząca, chórki (od 1983)

Robert Trujillo Gitara basowa, chórki (od 2003)

Byli członkowie:

• Ron McGovney – gitara basowa (1981–1982)
• Dave Mustaine – gitara prowadząca (1981–1983)
• Cliff Burton – gitara basowa (1982–1986; zmarł tragicznie 27 września 1986)
• Jason Newsted – gitara basowa (1986–2001)

Bibliografia i źródła

1. Joel McIver – Justice for All: The Truth About Metallica (Omnibus Press, 2004).
2. Mick Wall – Enter Night: A Biography of Metallica (St. Martin's Press, 2011).
3. Paul Brannigan, Ian Winwood – Birth School Metallica Death: The Biography (Da Capo Press, 2013–2014).
4. Joe Berlinger, Greg Milner – Metallica: This Monster Lives (St. Martin's Griffin, 2005).
5. Joel McIver – To Live Is to Die: The Life and Death of Metallica's Cliff Burton (Jawbone Press, 2009).
6. Mark Eglinton – James Hetfield: The Wolf at Metallica's Door (Independent Music Press, 2010).
7. Film dokumentalny – Metallica: Some Kind of Monster (reż. Joe Berlinger, Bruce Sinofsky, 2004).
8. Film archiwalny – Cliff ’Em All! (reż. Metallica, 1987).
9. Materiały prasowe – Kerrang!, Metal Hammer, Guitar World (1983–2024).
10. The Rock and Roll Hall of Fame – Oficjalne archiwum indukcyjne (2009).